Met positieve discriminatie compenseer je negatieve discriminatie

0
1868

‘Vrouwen hoeven geen minimannetjes te worden…’

Ze komt uit een rood nest, ‘van vaders kant’ maar verder was de rolverdeling in het ouderlijk gezin vrij traditioneel, zo vertelt Esther-Mirjam Sent. Dr. Sent is hoogleraar Economische Theorie en Economisch Beleid aan de Radboud Universiteit Nijmegen en daarnaast ondermeer Eerste Kamerlid namens de PvdA. Ze is voorvechter van economische zelfstandigheid van vrouwen en vindt het onzin dat er ‘geen capabele vrouwen te vinden zijn’ voor topfuncties.

‘Mijn ouders waren erg jong toen ik ter wereld kwam en meer bezig met ‘overleven’ dan carrière maken. Mijn moeder had ‘kleine baantjes’ maar leunde voor de rest financieel op mijn vader. Na hun scheiding vonden ze allebei al snel een andere partner en leefden ze in het zelfde patroon verder. Ik wilde al vroeg de wereld verbeteren, de politiek in. Naar mijn idee was economie een goede basis voor een ‘wereldverbeteraar’. Als je de wetenschap verbetert, dan volgt de wereld vanzelf. Dacht ik. Maar zo eenvoudig was het natuurlijk niet. Toen ik kortgeleden in de Eerste Kamer werd gekozen ging er een meisjesdroom in vervulling. Voor mij stond en staat aandacht voor minderbedeelden en het versterken van sociale veerkracht, centraal.’

Als een van de weinige vrouwelijke hoogleraren, Nederland heeft met een aandeel van 12% de twijfelachtige ‘eer’ wereldwijd gezien in de onderste regionen te bungelen, is ze een groot voorstander van het instellen van quota. ‘In Noorwegen werken ze met quota om meer vrouwen in de top te krijgen en het is bewezen dat de bedrijfsresultaten daardoor zijn verbeterd. We zetten in Nederland stevig in op het stimuleren van meisjes om zich op hun toekomst voor te bereiden door exacte vakken te kiezen en  vervolgens als puntje bij paaltje komt, doen we er niets mee. Bedenk eens hoeveel menselijk kapitaal er wordt vernietigd.’

Cultuurschok
Sent woonde 15 jaar in de Verenigde Staten. ‘In de VS zijn vrouwen carrièrebewust en de maatschappij is ook goed ingericht op werkende koppels. Toen ik terugkwam in Nederland kreeg ik een soort cultuurschok. Er was niets veranderd in de tijd dat ik uit Nederland weg was. Los van het feit dat er in Nederland een salarisverschil is tussen mannen en vrouwen van 8 à 9%, werkt ook anno 2011 ruim 74% van de vrouwen in deeltijd en minder dan de helft (!) is economisch zelfstandig. Het idee dat moeders thuis horen te zijn bij hun kinderen, zit diepgeworteld in onze maatschappij en gaat eeuwen terug.

Feitelijk hebben we het kostwinnersmodel aan de Sociaal Democraten te danken, die vonden dat vrouwen de keus moesten hebben om niet te werken. Dat mocht niet alleen voorbehouden zijn aan de rijken. Helaas zijn we er een beetje ver in doorgeschoten. Daarnaast zijn werkgevers flexibel in het aantal uren dat wordt gewerkt, maar vervolgens is er weinig flexibiliteit ten aanzien van de indeling van werktijden en de werkpleklocatie. Werken 2.0 (thuiswerken) zou veel meer moeten worden gefaciliteerd. De huidige schooltijden zijn volkomen achterhaald en houden geen rekening met werkende ouders. Het zou veel schelen als het normaal zou zijn dat mannen vier dagen werken. Daarom vind ik het initiatief van FNV Jong, Papa Plus, heel goed. (NB. Deze organisatie probeert mannen te stimuleren een papadag te ‘claimen’ en daardoor hun partners kans te geven meer te werken en tegelijkertijd zelf een betere band met hun kinderen op te bouwen, red.).

Poldermodel
Ook hier komt het beruchte poldermodel weer om de hoek kijken. We houden er niet van dingen af te dwingen. Zo gaat het bij de quota-wetgeving voor vrouwen die onlangs in de Eerste Kamer werd aangenomen om streefcijfers. ‘Die weg der geleidelijkheid is een lange. Dan hebben we 30% vrouwen in de Raden van Commissarissen in 2034 en in de Raden van Bestuur in 2077. Je moet positief discrimineren om negatieve discriminatie te compenseren.’

‘We hebben overal gezocht, maar ze zijn niet te vinden, ze zijn niet goed genoeg, of ze willen niet’, is een veelgehoorde uitspraak. Het zijn drogredenen die vlijmscherp aan de kaak worden gesteld in het proefschrift van Dr. Marieke van den Brink getiteld: Hoogleraarbenoemingen in Nederland (m/v), mythen, feiten en aanbevelingen. En deze uitspraak  ‘er zijn geen geschikte vrouwen te vinden’ wordt natuurlijk niet alleen in de universitaire wereld gedaan. Wanneer regelmatig vrouwelijke kandidaten worden afgeschreven als ‘niet goed genoeg’, ligt dat mogelijk aan de gehanteerde criteria die de mannen wel erg op het lijf geschreven zijn, zo stelt van den Brink.

Vrouwenzaak
Sent: ‘ Emancipatie wordt gezien als een vrouwenzaak. Dat er geen geschikte vrouwen te vinden zijn voor topposities, is natuurlijk een kulargument. Vrouwen worden beoordeeld op mannelijke standaarden. De ideale kandidaat is een (mannelijke) kloon. Vrouwen maken de helft uit van het arbeidspotentieel, daar moet je optimaal gebruik van maken. Ze maken het verschil, zorgen voor evenwicht in een organisatie. Pas bij 35% of meer ontstaat er een kritische massa en worden vrouwen niet meer sec als vrouw gezien maar als persoon. Met andere woorden, hun sekse maakt dan niet meer uit.’

Diversiteit
Diversiteit is een bewezen succesfactor en vrouwen maken het verschil, schreef Sent in een artikel als reactie op een documentaire van de VPRO over ‘Islamic Banking’. Deze uitermate succesvolle vorm van bankieren verbiedt het nemen van risico’s en speculeren met lucht. Er zitten veel (Moslim) vrouwen aan de top in de Islamic Banking wereld. ‘Dat is ook meteen het verschil tussen mannen en vrouwen’, aldus Sent. ‘Mannen zijn veel meer geneigd om risico’s te nemen, zijn overtuigder van zichzelf, durven grenzen te zoeken en te overschrijden. Vrouwen zijn behoedzamer, zorgzaam, ze nemen gecalculeerde risico’s. Dat tegenwicht is, zeker in een tijd van economische malaise, broodnodig. Een gezonde balans tussen mannen en vrouwen is de basis voor succes.’

Psychologie
‘De 20ste eeuw was de eeuw waarin aandacht was voor armoede, de 21ste eeuw wordt de eeuw waar ongelijkheid van vrouwen hopelijk succesvol wordt bevochten’, aldus Sent. Maar ook bij vrouwen zelf moet de knop om. ‘Vaak bekijken ze de wereld door een roze bril. Een scheiding overkomt de buurvrouw maar niet henzelf. Dat onrealistisch optimisme zorgt voor een kortetermijndenken. Door economische zelfstandigheid, ben je op elke toekomst voorbereid. Met de toenemende krapte op de arbeidsmarkt, zullen we vrouwen hard nodig hebben. De schooltijden moeten worden aangepast, ik pleit voor meer brede scholen. Ook de openingstijden van publieke voorzieningen moeten worden verruimd. Nogmaals, ik geloof niet in de weg der geleidelijkheid. In 2010 zijn er acht topvrouwen bijgekomen en zes verdwenen. We moeten ophouden kwaliteit te bekijken door een seksebril en wetgeving instellen. In Noorwegen krijg je een boete als onderneming als je je quotum niet haalt. Dat zou in Nederland ook mogen…’

©Mariël van den Donk
(gepubliceerd in FNV Vrouw Magazine, 2011)

DELEN
Vorig artikelFollow the yellow brick road to the top
Volgend artikelSterke vrouwen in de geschiedenis

Joost verbindt in zijn profiel de vier O’s
– Ondernemer
– Onderwijs
– Onderzoek
– Overheid

Ervaring:
Joost heeft veel ervaring in publiek-private setting. Hij verbindt innovatie en onderzoek in bedrijven met vernieuwing in onderwijs en opleiding. Zijn belangstelling gaat uit naar twee onderwerpen: ‘Organizational alignment’, werkt een organisatie van visie tot uitvoering aan dezelfde resultaten. Het tweede onderwerp is hier nauw aan verbonden: ‘performance management’ krijgen mensen de ruimte om het beste uit zichzelf te halen voor de organisatie en de klant.

Doel:
Alles leren en weten wat er te leren en te weten is over besturing van organisaties.

Persoonlijkheid:
Joost is resultaatgericht, een professionele doener, hij gaat voor resultaten en een goed rendement. Door zijn focus op de behoefte van de klant verbindt hij zich met alle stakeholders om te komen tot de beste win-win. Joost doet zijn werk met gevoel voor humor en ruimte voor ontspanning en werkplezier.

Specialiteiten:
– Helicopter view
– Visie/missie, onderzoek naar bestaansrecht en levensvatbaarheid.
– Strategievorming en planning met als doel organizational alignment.
– Performance management, het gebruik van kennismanagement en HRM in werkprocessen.
– Organisatieverandering, door innovatie nieuwe technologie naar binnen halen.
– Systematisch, creatief en flexibel te werk gaan

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here