De grenzeloze generatie

0
1773

‘Er is altijd een jeugd van tegenwoordig’

Wie kinderen heeft, is bezorgd om zijn kinderen. Wie runderen heeft, is bezorgd om zijn runderen. Wie niets heeft, kent geen zorgen.’ Aldus een uitspraak van Boeddha. En hij heeft gelijk. Wie kinderen heeft, zal nooit meer zonder zorgen zijn. Maar dat hebben we er graag voor over. En toch, volgens een onlangs verschenen rapport: de grenzeloze generatie, doen we het niet goed als ouders.

De grenzeloze generatie van jongeren tussen de 15 en 23 jaar, zoals schrijvers en onderzoekers Frits Spangenberg en Martijn Lampert onze jeugd van tegenwoordig noemt, ‘leeft intens en is gefascineerd door uiterlijk, kicks, status en netwerken. Het forever young-ideaal van hun ouders zorgt voor weinig zelfbeheersing en verantwoordelijkheidsgevoel.’

Opvoedkunst
Dat wil je natuurlijk helemaal niet horen als versgebakken ouder. Je hebt net een nieuwe wereldburger op de wereld gezet en zweeft nog op een roze wolk. Je prinsje of prinsesje is het mooiste kind van de hele wereld. Als je je kleintje in je armen houdt sta je er wellicht niet bij stil maar nu begint het pas: opvoeden. Het begeleiden van je kind naar volwassenheid. Kinderen opvoeden is niet de gemakkelijkste taak op aarde, maar wel een van de meest verrijkende. Misschien ook vraag je je voortdurend af of je het wel goed doet.

De grenzeloze generatie
Als we Spangenberg en Lampert moeten geloven, hebben wij het als de ‘Verloren generatie’ (1956-1970) de ouders van de huidige ‘Grenzeloze generatie’ (iedereen geboren na 1986), niet zo best vanaf gebracht als het om opvoeden gaat, al onze inspanningen ten spijt.  ‘Ouders hebben hun kinderen niet meer in de hand; ze vinden opvoeden te complex en zijn vooral bezig zelf jong en mooi te blijven, in tegenstelling tot vorige generaties. Het grote verschil met voorgaande generaties is dat steeds meer ouders het niet meer weten.’

Spangenberg en Lampert baseren zich op ruim tien jaar waardenonderzoek onder 22.000 Nederlanders. Het resultaat is een rapport en boek met de titel: De grenzeloze generatie en de eeuwige jeugd van hun opvoeders.
Het oordeel over de huidige generatie opvoeders is keihard. Een citaat: ‘Ze ( Ouders) willen niet als volwassenen met hun wijsheid en levenservaring jongeren benaderen, maar het vooral tof hebben met hun kinderen. En dat is echt wat anders dan vroeger.’ Kortom: de huidige generatie ouders heeft geen ouderlijk gezag, hun opvoeding is er een van ‘laissez faire, laissez passer’.

Gelukkige jeugd
Volgens een internationale studie van Unicef is de Nederlandse jeugd de gelukkigste van alle Europese landen. En in materieel opzicht hebben ze het ook zeker goed. Neemt niet weg dat we in de media bijna dagelijks lezen over de verharding van de jeugd, spijbelen, vandalisme, agressie, overgewicht en schuldenproblematiek. Ook het woord comazuipen heeft inmiddels een vast plekje in de Van Dale veroverd. Volgens Lampert en Spangenberg is er sprake van een duidelijke tweedeling onder de jeugd; 41 procent van de jeugd kan zichzelf niet redden, is weinig ondernemend en afhankelijk want niet pragmatisch ingesteld. Zij hebben moeite met de ‘complexiteit van de samenleving’ en hebben veel meer sturing nodig dan ze krijgen. Het gaat hier voornamelijk om de laagopgeleide groep jongeren die kwetsbaarder is. Daarnaast heb je een bijna even grote groep van 42 procent die zich uitstekend staande houdt in de samenleving en de zaken goed voor elkaar heeft.

Nature versus nurture
Wat mij betreft is in dit verband ook de volgende vraag interessant: Zijn we een onbeschreven blad (tabula rasa) bij de geboorte en word je als een blanco pagina ‘beschreven’ door je opvoeders en omgeving? Of staat ons karakter bij de geboorte al vast? Wat maakt jou tot de persoon die je bent? En heb je daar zelf ook nog invloed op?
Hoogleraar klinische psychologie en experimentele pathologie Marcel van den Hout beweert dat  karaktertrekken voor een groot deel genetisch zijn bepaald. Vroeger dacht men dat als je een kind weghaalde uit zijn omgeving, je het karakter kon vormen zoals je wilde. Volgens Van den Hout blijkt omgeving minder belangrijk te zijn. Onderzoek onder geadopteerde kinderen heeft uitgewezen dat zij meer op hun biologische ouders lijken dan op hun pleegouders. Zelfs als ze hun biologische ouders nooit meer hebben gezien na de adoptie.
Dat wil niet zeggen dat omgeving en opvoeding helemaal geen rol spelen. Het staat volgens Van den Hout wel vast dat leeftijd- en seksegenootjes meer invloed hebben op het karakter van een kind dan de ouders.

De jeugd van tegenwoordig
Lampert en Spangenberg vinden in elk geval dat ouders de regie weer in handen moeten nemen. Scholen moeten laten zien waar ze voor staan en duidelijk maken wat hun verwachtingen zijn ten aanzien van leerlingen en hun ouders. ‘De samenleving verwacht van de overheid dat die niet op de hype regeert, maar een lange termijnvisie ontwikkelt met daarin het antwoord op wat het aan de komende generatie wil meegeven’, aldus de onderzoekers.
Steven van Eijck, jaren geleden verantwoordelijk voor het jeugdbeleid, riep destijds al dat ‘de jeugd van tegenwoordig’ het normbesef kwijt is. Hans de Boer die de jeugdwerkloosheid moest bestrijden, beweerde zelfs dat als we niets zouden doen de ramp dreigde van een ‘verloren’ generatie.

Tijdgeest
Moeten we ons zorgen maken over het sombere beeld dat van onze jeugd wordt geschetst? Gaat het hier om een ‘generatie zonder gêne’ zoals een jaar of wat geleden al was te lezen in de krant? Zijn ‘onze’ kinderen inderdaad ‘individueel en hedonistisch’ en interesseren ze zich alleen voor ‘uiterlijkheden, internetten, vrienden en geld uitgeven?’ Als we Lampert en Spangenberg mogen geloven is deze ‘achterbankgeneratie’ zo weinig maatschappelijk betrokken dat je kunt spreken van een sociale tijdbom’.
Gelukkig zijn er ook positieve geluiden te horen. Uit cijfers van SCP, CBS en incidentele onderzoeken naar opvoeding blijkt dat ‘het overgrote deel van de Nederlandse jeugd wel wil deugen, plezier maakt én zich verbonden voelt met de maatschappij. Bovendien wordt het merendeel van de jongeren nog altijd autoritief, dat wil zeggen sturend, opgevoed.’ (bron:  Elsevier, 1.12.09, ‘Is de jeugd van tegenwoordig wel echt op drift?’)
Volgens Balkenende is ‘de jeugd misschien wat op drift, maar wij kunnen een anker uitgooien’ (bron: Trouw). Sociologen zeggen wat ze altijd zeggen: ‘de zorgen om de jeugd zijn van alle tijden. Ze zijn anders, maar niet per definitie slecht’.
Hoe je het ook wendt of keert, feit is dat we als ouders altijd het beste willen voor onze kinderen. Dat is niet nieuw. Er is immers altijd een ‘jeugd van tegenwoordig.’

©Mariël van den Donk

(artikel gepubliceerd in FNV Vrouw Magazine, 2010)

DELEN
Vorig artikelDruk, druk, druk
Volgend artikelLichaamstaal: laat je lichaam het woord doen
Joost verbindt in zijn profiel de vier O's - Ondernemer - Onderwijs - Onderzoek - Overheid Ervaring: Joost heeft veel ervaring in publiek-private setting. Hij verbindt innovatie en onderzoek in bedrijven met vernieuwing in onderwijs en opleiding. Zijn belangstelling gaat uit naar twee onderwerpen: 'Organizational alignment', werkt een organisatie van visie tot uitvoering aan dezelfde resultaten. Het tweede onderwerp is hier nauw aan verbonden: 'performance management' krijgen mensen de ruimte om het beste uit zichzelf te halen voor de organisatie en de klant. Doel: Alles leren en weten wat er te leren en te weten is over besturing van organisaties. Persoonlijkheid: Joost is resultaatgericht, een professionele doener, hij gaat voor resultaten en een goed rendement. Door zijn focus op de behoefte van de klant verbindt hij zich met alle stakeholders om te komen tot de beste win-win. Joost doet zijn werk met gevoel voor humor en ruimte voor ontspanning en werkplezier. Specialiteiten: - Helicopter view - Visie/missie, onderzoek naar bestaansrecht en levensvatbaarheid. - Strategievorming en planning met als doel organizational alignment. - Performance management, het gebruik van kennismanagement en HRM in werkprocessen. - Organisatieverandering, door innovatie nieuwe technologie naar binnen halen. - Systematisch, creatief en flexibel te werk gaan

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here